نظام آموزش جهاني با تاکيد بر مشارکت فعال دانش آموزان و اصل پرورش همه بعدي در طيف ياددهي-يادگيري به خوبي در قالب شيوه ي آموزش تبادلي قرار مي گيرد. با عنايت به واقعيت ها و فشار هاي موجود در مدارس فعلي امکان بهره گيري از شيوه هاي مختلف تدريس و يادگيري در فعاليت هاي روزمره کلاس درس جهاني فراهم خواهد بود که در آن دانش آموزان راهبردهاي ترکيبي معلم محور، خود محور و يا گروه محور را تجربه کنند. اين ترکيب با نظريه هاي شيوه يادگيري سازگاري دارد. براساس نظريه هاي يادگيري در يک کلاس معمولي و در شرايطي که در آن آموزش خود انگيزشي نقش اساسي داشته و نقش هدايتي معلم اندک باشد، همه ي دانش آموزان از فرصت هاي مساوي برخوردار نمي شوند. صرف نظر از شيوه ي آموزشي، جو يا به عبارتي محيط کلاس فوق العاده حايز اهميت است. ارزش هاي اصولي نظام آموزش جهاني شامل احترام قايل شدن به حقوق و آزادي ها، مسئوليت هاي اجتماعي آگاهي از محيط و اتکا به راه حل هاي غير خشونت آميز بخش لاينفک درس به روش آموزش جهاني را تشکيل مي دهد و بر کيفيت و شيوه روابط ميان اعضاي آن تاثير مي گذارد. از اين رو، حتي در قالب هاي معلم محور، از جوانب منفي و محدود کننده رويکرد انتقالي اجتناب مي شود. 

 

            يادگيري فعال(مشارکتي) به دلايل مختلفي نقش ارزنده اي را در اجراي نظام آموزش جهاني ايفا مي کند که بعضي از آن ها به اين شرح است:

 

1.          ماهيت ذاتي فعاليت ها با تاکيد بر خود مکاشفه گري و يادگيري از طريق تجربه، کلاس درس را به سمت تبادلي بودن آموزش هدايت مي کند. آگاهي بخشي معلم به ويژه در مراحل مهم توجيهي از اهميت بسياري برخوردار است. 

2.          شيوه هاي يادگيري چندگانه که در فعاليت واحدي به کار گرفته مي شود( از فعاليت هاي انفرادي گرقته تا دو نفره و در نهايت گروهي) نياز ها و علايق اکثر قريب به اتفاق دانش آموزان در چارچوبي کوتاه مدت را مطرح مي کند. 

 

3.          فعاليت هاي نظام آموزش جهاني واسطه اي نسبتاً مطمئن و در عين حال محرک براي تربيت و تمرين انواع مهارت هاي ضروري(مهارت هايي چون برقراري ارتباط، تعاون، تصميم گيري، مذاکره و حل مسايل) مورد نياز زندگي در يک جامعه مي باشد.   

 

4.          تبادل يا به عبارتي روابط متقابل زمينه مساعد براي يادگيري را بسط و تعميم مي بخشد. يعني مانند هر نظامي، تبادل پوياي نظريات و ديدگاه هاي جنبشي را ايجاد مي کند که دستاوردهاي آن در نهايت به نفع يکايک شرکت کنندگان خواهد بود. 

 

5.                   اصولي که فعاليت هاي آموزش جهاني برآن استوار است، در ايجاد و تقويت محيط انساني، آزاد و عادلانه در کلاس درس کمک مي کند. 

 

6.          يادگيري مبتني برفعاليت، حداکثر فرصت لازم را براي هماهنگ کردن واسطه يادگيري با اين پيام فراهم مي سازد که دانش آموزان عملا ًهمکاري، تنش زدايي، همدردي و احترام و رفتار هاي صحيح اخلاقي و مسؤليت پذيري را تمرين مي کنند. 

 

از عوامل مهم در موفقيت يادگيري مبتني بر فعاليت، تداوم آهنگ صحيح يادگيري است. 

 

آهنگ صحيح يادگيري

 

آسايش                چالش و پاسخ              گزارش و انعکاس               عملکرد

 

*        در مرحله آسايش با ايجاد جو مسالمت آميز و فراگير در کلاس درس، حس عزت نفس دانش آموزان پرورش مي يابد. فضايي که به مشارکت و تجربه ي همه اعضاي کلاس ارزش مي گذارد و آنان را به ابراز وجود و بيان احساسات خود تشويق مي کند.

 

با کاربرد بسياري از فنون و فعاليت ها همراه با استفاده از رفتارهاي دموکراتيک و احترام به حقوق ديگران مي توان محيط راحت و مملو از صميميت را براي يادگيري فراهم ساخت. بسياري ازبرنامه ها و فعاليت هاي آموزش جهاني با تقويت حس امنيت خاطر، تشريک مساعي دانش آموزان با يکديگر و پيش از ايجاد چالش آغاز مي شود. 

 

*        در مرحله چالش از دانش آموزان خواسته مي شود نظر خود را به صورت انفرادي يا گروهي در مورد يک موضوع يا شرايط خاص اعلام دارند. اغلب به تقويت مهارت هايي از قبيل تفکر خلاق، سنجيدن جوانب، حل مسائل و تصميم گيري پرداخته مي شود و دانش آموزان به آزمايش کردن و خطر پذيري تشويق مي شوند. 

 

*        در مرحله گزارش و انعکاس از دانش آموزان خواسته مي شود به تجربيات خود در مرحله قبل رجوع کرده و آن را تجزيه و تحليل کنند. در اين مقطع فرصت تحقيق، نوشتن يا ارايه کار هاي خلاق هنري به اتکاي تجربيات گذشته براي دانش آموزان فراهم مي آيد. صرف نظر از نتيجه اين مرحله، هدف ارتقاء  ويژگي هاي فردي يعني کسب دانش و بينش جديد، بهبود مهارت ها و تغيير در عقايد و آرمان هاست. 

 

*        در مرحله عملکرد به دانش آموزان فرصت داده مي شود تا دانش و مهارت هاي اکتسابي خود را محک زنند. براي اين منظور مي توان از فعاليت هاي مختلف استفاده نمود.(از نوشته هاي شخصي و پروژه هاي فردي گرفته تا فعاليت هاي مشترک جمعي در مقياس کلاس، مدرسه و يا جامعه) 

 

با وجود اين، مهم آن است که نياز به بازگشت به مرحله آسايش تشخيص داده شود چرا که در مرحله هاي چالش و آزمايش جنبه هاي آسيب پذير دانش آموزان نمايان مي شود  و بايد پيش از بروز دشواري هاي بيشتر، عزت نفس آنان تقويت شود.

 

 ضرورت آموزش مهارت هاي زندگي

 

            براساس معيارهاي انجمن بين المللي مهارت هاي زندگي واقع در شهر ورتينگتن، ايالت اوهايوي آمريکا، پس از فراگرفتن خواندن، نوشتن و حساب کردن، فراگيري مهارت هاي زير را توصيه مي کند:

 

1.      مسئوليت پذيري: انتخاب، وفاي به عهد، مسئوليت پذيري نسبت به اعمال خويش و ديگران و نسبت به منابع طبيعي و انساني پيرامون خود. 

 

2.      احترام به خويشتن و سايرين: شناخت خود و جلب اعتماد ديگران و احترام به تفاوت هاي فردي و فرهنگي.

 

3.      روابط: برقراي دوستي و صميميت و حفظ آن، جبران از دست رفته ها، حل مسالمت آميز مناقشات و اجتناب از قضاوت سريع و بي دليل. 

 

4.      علت يابي: بهره گيري از تفکر منتقدانه، ارزيابي موقعيت ها و تصميم گيري مفيد و سودمند. 

 

سازمان بهداشت جهاني ده مهارت اصلي زندگي را به شرح ذيل مشخص نموده است. 

 

1.      تصميم گيري 

 

2.      حل مسايل 

 

3.      انديشه خلاق 

 

4.      تفکر خلاقانه 

 

5.      تفکر نقادانه 

 

6.      مهارت هاي ارتباطي 

 

7.      مهارت هاي بين فردي 

 

8.      فايق آمدن بر عواطف 

 

9.      فايق آمدن بر فشار هاي روحي 

 

10.      خودآگاهي و همدلي